Z Rzeszowa do światowych rankingów. PCI udowadnia w Brukseli, że Podkarpacie jest kuźnią innowacji

2026-03-04 12:00

Podkarpackie Centrum Innowacji zaprezentowało w Brukseli swoje osiągnięcia w obszarze nowych technologii i wsparcia młodych talentów. Konferencja pokazała, że region, który jeszcze niedawno nadrabiał zaległości rozwojowe, dziś staje się przykładem dla całej Europy. W gronie prelegentów wydarzenia znalazła się m.in. Martyna Łuszczek – absolwentka programu Akademia ProtoLAB, innowatorka i laureatka prestiżowego rankingu Forbes 25 under 25.

Podkarpackie Centrum Innowacji w Brukseli. Model, który działa

Podkarpackie Centrum Innowacji (PCI) zaprezentowało w stolicy Belgii efekty kilkuletniej działalności w zakresie łączenia nauki z biznesem oraz wspierania młodych innowatorów. Wydarzenie zorganizowano wspólnie z Business & Science Poland oraz Narodowym Centrum Badań i Rozwoju.

PCI powstało w 2017 roku z inicjatywy Komisji Europejskiej, Banku Światowego oraz Samorządu Województwa Podkarpackiego, jako odpowiedź na brak instytucji integrującej środowisko naukowe, biznes i młode talenty. Region był jednym z pierwszych w Polsce objętych pilotażem programu Catching-Up Regions.

Dziś efekty są wymierne: 163 projekty badawczo-rozwojowe z dofinansowaniem przekraczającym 33 mln zł, 120 zgłoszeń patentowych i 40 przyznanych patentów. Z przestrzeni ProtoLAB skorzystało blisko 2 tysiące młodych ludzi.

„Podkarpacie aktywnie kształtuje europejską narrację o innowacjach”

Jak podkreśla marszałek województwa podkarpackiego Władysław Ortyl, PCI to dowód na to, że dobrze zaprojektowane fundusze unijne realnie zmieniają trajektorię rozwoju regionów.

Podkarpackie Centrum Innowacji staje się argumentem w dyskusji o tym, jak unijne fundusze – właściwie zaprojektowane i zarządzane – mogą zmieniać trajektorie całych regionów – zaznaczył marszałek.

Podczas konferencji w Brukseli, marszałek Ortyl zwracał uwagę na potrzebę dalszego inwestowania w młodych ludzi i tworzenia dla nich przestrzeni do rozwoju:

Przede wszystkim trzeba dawać miejsce i możliwość ludziom młodym, gdzie swoje pomysły są gotowi w tych laboratoriach, w tych warsztatach, w tych eksperymentatoriach przełożyć na fizyczną stronę. Od tego jest PCI, od tego jest to miejsce  - mówił.

Marszałek podkreślił również, że choć projekt nie ma jeszcze ogromnej skali, jest „zaczynem dobrej praktyki”, którą region chce rozwijać w nowej perspektywie finansowej Unii Europejskiej.

Innowacje to ludzie. „Sprzęt nie decyduje”

O roli kompetencji i talentów mówił także prezes PCI Michał Tabisz.

Innowacje są dzisiaj podstawą rozwoju biznesu. Bez innowacji firmy przegrywają – podkreślił.

Jak zaznaczył, kluczowe są jednak nie tylko pieniądze i infrastruktura, ale przede wszystkim ludzie:

Dzisiaj musimy szukać talentów, stwarzać im warunki do pracy i inwestować, ryzykować, bo innowacje to jest ryzyko. Sprzęt jest ważny, ale on nie decyduje już ani też same pieniądze – mówił prezes PCI.

ProtoLAB jest przestrzenią wyposażoną w druk 3D, robotykę, narzędzia inżynierii materiałowej czy rozwiązania z zakresu sztucznej inteligencji – pracownia stała się miejscem spotkań uczniów, studentów, startupowców i dojrzałego biznesu. Co roku z oferty centrum korzysta około 500 młodych osób.

Z liceum w Jarosławiu na światowe rynki. Historia Martyny Łuszczek

Jednym z najlepszych przykładów skuteczności modelu PCI jest historia Martyny Łuszczek – innowatorki, która zaczynała w programie Akademia ProtoLAB jako uczennica drugiej klasy liceum w Jarosławiu, a dziś realizuje projekty technologiczne w Azji i została wyróżniona na liście Forbes 25 under 25.

Moja przygoda z Podkarpackim Centrum Innowacji rozpoczęła się, kiedy byłam w drugiej klasie liceum i trafiłam do programu Akademia ProtoLAB. Pod okiem mentorów rozwijaliśmy swoje pomysły, a mój projekt wygrał konkurs i przeszedł do akceleracj - wspomina.

Dziś Martyna pracuje nad modelami AI wspierającymi rolników w optymalizacji decyzji nawozowych, współpracując m.in. z partnerami z Singapuru i chińskiego Shenzhen. Jej celem jest ograniczenie zużycia pestycydów i obniżenie kosztów produkcji rolnej.

Choć mieszka w Warszawie i często przebywa za granicą, podkreśla, że relacja z PCI wciąż jest dla niej ważna:

Zawsze wiem, że nawet w nocy o północy, kiedy zadzwonię do Podkarpackiego Centrum Innowacji, to wsparcie uzyskam - mówi.

Młodym ludziom, którzy chcą wejść w świat nowych technologii, radzi przede wszystkim cierpliwość i odwagę:

20 razy ktoś wam powie nie. I jeszcze 30 razy powiedzą, że wasz pomysł jest do bani. Trzeba być cierpliwym i mierzyć wysoko, nawet jeśli się boimy.

Podkarpacie wysoko w rankingach innowacyjności

PCI zarządza dziś siecią ponad 150 laboratoriów i oferuje ponad 1000 specjalistycznych usług badawczych dla przedsiębiorców. Łączna wartość środków europejskich skierowanych na działalność centrum przekracza 40 mln euro.

Jak podkreślają władze regionu, Podkarpacie należy dziś do czołówki najbardziej innowacyjnych województw w kraju, a ambicją jest eksport innowacji – zarówno technologii, jak i sprawdzonego modelu współpracy nauki z biznesem – do innych regionów Europy.

 10 lat PCI. Nowy etap przed Podkarpackim Centrum Innowacji

Przyszły rok będzie dla PCI symboliczny – instytucja będzie obchodzić dziesięciolecie istnienia. Władze zapowiadają rozwój międzynarodowej współpracy, włączenie się w budowę europejskiej sieci fablabów oraz silniejsze zaangażowanie w technologie kosmiczne i obronne.

Myślę, że jesteśmy w dobrym momencie, żeby to, czego się nauczyliśmy w PCI, zacząć pokazywać szerzej na świecie – podkreśla Michał Tabisz.

Z kolei marszałek Władysław Ortyl zapowiada kontynuację sprawdzonego modelu:

Musimy kontynuować ten projekt, tę dobrą praktykę. To jest zaczyn, który chcemy rozwijać w nowej perspektywie finansowej.