- Podkarpacie wzbogaci się o 12 nowych rezerwatów przyrody, w tym "Las Olbrzymów" i "Na Stokach Falowej".
- Większość powstanie w Bieszczadach, chroniąc cenne tereny o wyjątkowych walorach przyrodniczych.
- Nowe rezerwaty będą miały powierzchnię do 250 hektarów.
- Sprawdź, które konkretnie miejsca zyskają ochronę i dlaczego są tak ważne dla regionu!
Nowe rezerwaty przyrody na Podkarpaciu. Gdzie powstaną?
W 2026 roku na Podkarpaciu planowane jest utworzenie nowych rezerwatów przyrody, które mają znacząco wzbogacić sieć chronionych obszarów w regionie. Jak mówi nam Łukasz Lis z Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Rzeszowie, - Dokładnej liczby nie jestem w stanie powiedzieć, bo to zależy od wielu czynników. Niemniej jednak myślę, że 10, a nawet może 12, uda się utworzyć w tym roku - słyszymy.
Większość planowanych rezerwatów zlokalizowana będzie w południowej części województwa, szczególnie na terenach Nadleśnictwa Baligród i Cisna. - Jest szansa, żeby w tych miejscach powstały po cztery rezerwaty - wyjaśnia Lis. W Nadleśnictwie Komańcza przewidziano powiększenie istniejącego rezerwatu oraz utworzenie nowego, natomiast w okolicach Przemyśla planowany jest rezerwat „Las Olbrzymów”.
Dlaczego akurat w okolicach Bieszczad ma powstać najwięcej rezerwatów? Tereny Bieszczadzkie wyróżniają się wyjątkową wartością przyrodniczą i krajobrazową.
Wszystkie te propozycje rezerwatów pochodzą z tak zwanej "Shadow List", czyli listy takich obiektów, które w opinii wielu przyrodników powinny być chronione - tłumaczy Lis.
Propozycje te były efektem projektu realizowanego przez Klub Przyrodników – Rezerwaty przyrody – czas na come back, w ramach którego były zgłaszane przez stronę społeczną tereny wymagające ochrony. Pracownicy RDOŚ, PGL LP i przedstawiciele lokalnych społeczności weryfikowali te propozycje w terenie Klubu Przyrodników.
Z tych prac zostało wyłonionych kilka obiektów, które po pierwsze zlokalizowane są w terenach zazwyczaj trudno dostępnych. Dzięki temu te walory przyrodnicze i krajobrazowe są wybitne względem terenów przyległych, na których gospodarka leśna była realizowana bardziej intensywnie. Poza tym, są to też obiekty, które nie budzą sprzeciwu lokalnych społeczności - słyszymy.
Planowane rezerwaty w Bieszczadach mają powierzchnię od około 100 do 300 hektarów, co pozwala uznać je za stabilne ekologicznie. Przyjmuje się, że rezerwat powinien posiadać przynajmniej 50 hektarów. - Akurat te, które planujemy utworzyć, mają nawet troszkę więcej - zaznacza Lis.
Bieszczady to jednak nie wszystko. Szczególnym obiektem jest rezerwat „Las Olbrzymów” w okolicach Przemyśla. Jak mówi Łukasz Lis, - Oczywiście nie chodzi tutaj o jakieś mityczne postacie tylko drzewa, które są tam naprawdę okazałe, pomnikowe. To przykuło uwagę ludzi, którzy penetrowali ten teren i to ich zachwyciło.
Jest to las przypominający reliktową puszczę. Powierzchnia planowanego rezerwatu wyniesie około 50 hektarów z otuliną wokół. Jego otwarcie spodziewane jest w drugiej połowie roku, choć wiele zależy od kolejnych etapów weryfikacji terenowej.
Nowe rezerwaty powstaną także w Nadleśnictwie Komańcza, gdzie planowane jest powiększenie rezerwatu „Źródliska Jasiołki” oraz utworzenie jednego nowego obiektu. Dodatkowo w Nadleśnictwie Lutowiska planowane są dwa rezerwaty: większy, obejmujący około 250 hektarów, oraz mniejszy, o powierzchni około 100 hektarów. Lis dodaje, że w pierwszej kolejności powiększony zostanie rezerwat "Zródliska Jasiołki". - Takie są nasze plany, żeby zacząć od tego obiektu, który jest bardzo fajnym przyrodniczo i krajobrazowo rezerwatem odwiedzanym przez rzeszę turystów. Dodajmy, że chodzi tu o część rymanowską, z mozaiką terenów otwartych i leśnych
Wprawdzie większość propozycji rezerwatów przyrody dotyczy południa województwa, ale także północnej części można odnaleźć jeszcze przyrodnicze perełki. Niewątpliwie taką jest utworzony w tamtym roku rezerwat "Dolina Jodłówki", gdzie ochronie podlega dobrze zachowane torfowisko i las bagienny. Pracownik RDOŚ-u zwraca uwagę, że patrząc na mapę rezerwatów województwa Podkarpackiego, ewidentnie widać deficyt rezerwatów w północnej części. Wynika to jednak z uwarunkowań przyrodniczych. - Na pewno są jeszcze takie tereny, które mogłyby kwalifikować się do uznania jako rezerwaty przyrody. One są zresztą też na tej liście rezerwatów cieni - słyszymy.
Oprócz tworzenia nowych rezerwatów, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska planuje także weryfikację już istniejących obiektów i opracowanie planów ochrony. - Nie możemy zapominać o tym co mamy. Każdy rezerwat wymaga uwagi. Koniecznym jest reagowanie na ewentualne zagrożenia i potrzeby. Przed nami praca nad tworzeniem planów ochrony dla istniejących obiektów - słyszymy.
W wyniku akcji z zainicjowanej przez lasy państwowe, czyli 100 rezerwatów na stulecie tej instytucji, utworzyliśmy kilka rezerwatów. Stąd też z 99 w ciągu roku ich liczba wzrosła nam do 106. Teraz przy naszych planach ta liczba znowu się zwiększy - zaznacza Łukasz Lis.
Tak, na ten moment wygląda lista rezerwatów, które mają zostać utworzone w 2026 roku:
- na pograniczu nadleśnictwa Baligród i Cisna - "Łopiennik" - ok. 200 ha,
- na terenie nadleśnictwa Baligród: "Na stokach Dzidowej" - ok. 100 ha, "Kiczora" - ok. 100 ha,
- na terenie nadleśnictwa Cisna: "Okraglik" - ok. 40 ha, "Przełom Solinki pod Matragoną" - ok. 140 ha, "Na Stokach Falowej" - ok. 200 ha,
- na terenie nadleśnictwa Lutowiska: "Rosolin" - ok. 100 ha, "Matecznik Niedźwiedzia" (będzie nowa nazwa) - ok. 250 ha,
- na terenie nadleśnictwa Komańcza: "Zagłebek" - ok. 240 ha, powiększenie istniejącego rezerwatu przyrody "Źródliska Jasiołki" o powierzchni ok. 70 ha.
- na terenie nadleśnictwa Krasiczyn - "Las Olbrzymów" - ok. 50 ha.
