Zabytkowy kościół spłonął doszczętnie. Ocalał tylko jeden niezwykły symbol

2026-08-17 12:10

To ogromny cios dla polskiego dziedzictwa i jeden z najtragiczniejszych dni dla Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku. W nocy z soboty na niedzielę ogień całkowicie zniszczył zabytkowy kościół pw. św. Mikołaja z Bączala Dolnego. Płomienie strawiły niemal wszystko, a z żywiołu ocalał jedynie skromny, drewniany krzyż.

Pożar zniszczył zabytkowy kościół pw. św. Mikołaja w Sanoku

Zgłoszenie o dramatycznym zdarzeniu wpłynęło do podkarpackich strażaków w nocy z 8 na 9 sierpnia, tuż po godzinie 1:00. Gdy pierwsze jednostki przybyły na miejsce, ogień trawił już większą część drewnianego kościoła pw. św. Mikołaja z Bączala Dolnego. Płomienie zagrażały również dziesięciu innym budynkom zlokalizowanym zaledwie 50 metrów od płonącej świątyni. Ostatecznie w akcję gaśniczą zaangażowano 140 strażaków z 27 zastępów.

Gdy walka z żywiołem dobiegła końca, okazało się, że z XVII-wiecznej świątyni (zbudowanej w 1667 r.) zostały jedynie zgliszcza. Żywioł strawił wszystko: dach, ściany, obrazy, ołtarz, rzeźby, a także organy i sprzęt liturgiczny. Z przedrozbiorowego zabytku pozostały dziś jedynie zdjęcia i wspomnienia.

O sytuacji w rozmowie z portalem tvn24.pl opowiedział dyrektor Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku. Przyznał, że informację o pożarze otrzymał od ochrony. – „O pożarze poinformowała mnie ochrona muzeum. Początkowo pomyślałem, że to niemożliwe. Może to okrutne, ale pomyślałem: wszystko, byleby nie ten kościół. Była to perła naszego muzeum” – relacjonował Marcin Krowiak.

Z pożogi ocalał jedynie prosty, drewniany krzyż, który znajdował się na zewnątrz świątyni, na prawo od głównego wejścia.

Dyrektor przyznał, że trudno racjonalnie wytłumaczyć, jak krzyż przetrwał. – „Nie umiem tego wytłumaczyć” – powiedział Krowiak w rozmowie z tvn24.pl. – „Byłem sentymentalnie związany z tym miejscem, z tym kościołem. Brałem tutaj ślub. To miejsce cieszyło każdego” – dodał. Pracownicy muzeum upatrują w tym zdarzeniu jasnego znaku i wezwania do odbudowy zniszczonego kościoła.

Ogień zniszczył całkowicie również pobliską stodołę. Z kolei w XIX-wiecznej chacie z Niebocka spaleniu uległ dach i jedna ze ścian. Na szczęście udało się uratować część cennych eksponatów.

Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku to unikat na skalę kraju

Muzeum Budownictwa Ludowego, założone w 1958 roku w Sanoku, to jedno z najważniejszych tego typu miejsc w Polsce. Prezentuje ono kulturę pogranicza polsko-ukraińskiego w Karpatach, gromadząc zabytkowe obiekty, w tym cerkwie, kościoły, drewniane chaty i budynki gospodarcze. Zgromadzona infrastruktura tworzy klimat galicyjskiego miasteczka.

Każdego roku skansen w Sanoku przyciąga około 150 tysięcy turystów.

Na stronie internetowej placówki pojawił się komunikat o zamknięciu obiektu do odwołania. Teren pogorzeliska został zabezpieczony przez policję. Służby, we współpracy z biegłym do spraw pożarnictwa, będą wyjaśniać dokładne przyczyny pojawienia się ognia.

Policjant uratował z pożaru 17 osób, został ciężko ranny